Het gebied dat rechtstreeks onder de macht van de koning viel, werd het kroondomein genoemd. De andere delen werden bestuurd door graven en hertogen.
Circa 1000 was het Frans kroondomein vrij klein. Vanaf de twaalfde eeuw streefden de Franse koningen naar territoriale en bestuurlijke eenmaking. Langzaam maar zeker kregen zij hun versnipperde rijk terug onder controle. Daarbij stootten ze op het verzet van de adel en de standenvergaderingen.
Circa 1500 was de positie van de Franse koning al aanzienlijk versterkt, maar er waren toch nog enkele problemen. De adel probeerde steeds weer om zijn macht te herwinnen en godsdiensttwisten zorgden voor onrust.
Pas in 1661, wanneer Lodewijk XIV aan de macht kwam, was Frankrijk in handen van een absolute vorst die alle macht naar zich toe wist te trekken.
Los nu de opdrachten van het werkblad op.
De bronnen die je nodig hebt, kan je hieronder raadplegen.
Politieke heerschappij van een absolute koning
Binnenlandse politiek
Opdrachten:
- Hoe oud was Lodewijk toen zijn vader stierf? Op deze leeftijd mocht hij het koningschap nog niet op zich nemen. Hoe werd dit probleem opgelost?
- Een bekende uitspraak van Lodewijk XIV was "L'état, c'est moi". Geef de letterlijke betekenis van deze uitspraak. Lodewijk vond dat hij aan niemand verantwoording moest afleggen. Leg uit.
- Lodewijk XIV beperkte de macht van de adel. Welke twee maatregelen nam hij?
Bronnen:
De verantwoording van de koninklijke macht
Eerste stelling: het koninklijk gezag is heilig. God stelt de koningen aan als zijn ministers en door hen regeert Hij over de volkeren. De vorsten regeren als ministers van God op aarde. Zij besturen zijn rijk. De vorst moet aan niemand verantwoording afleggen.
Tweede stelling: de persoon der koningen is heilig. Een aanslag op hen plegen is heiligschennis. God laat hen zalven door zijn profeten met een gewijde zalving, zoals hij zijn priesters en zijn altaren laat zalven.
De koning over de adel
Het getuigt van een gebrek aan vooruitziendheid het bestuur van de provincies in handen te geven van prinsen van den bloede. Zij mogen, voor het welzijn van de staat, nooit een ander verblijf hebben dan het hof. Wil ik eerlijk zijn, dan moet ik bekennen dat ik er geen belang bij had onderdanen met uitzonderlijke begaafdheden in dienst te nemen. Voor mij was het belangrijk dat zij nooit hogere ambities zouden koesteren dan deze die ik zelf bereid was hun toe te kennen. Voor lieden van hoge afkomst is dat juist de moeilijkheid.
Buitenlandse politiek
Opdrachten:
- Bespreek de evolutie van het Frans leger tijdens de heerschappij van Lodewijk XIV.
- Bespreek het verband tussen deze evolutie en de houding van Lodewijk XIV ten opzichte van het buitenland.
Bronnen:
Sociale ongelijkheid
Hoewel Lodewijk XIV de macht van de adel trachtte te beperken, hadden zij samen met de clerus nog steeds bepaalde voorrechten. De meerderheid van de mensen uit de derde stand bleef arm. Sommigen hadden wel veel geld verworven, maar op rechterlijk vlak bleven ook zij ondergeschikt aan de adel en de clerus. Hun economische macht contrasteerde scherp met hun politieke onmacht. De derde stand moest veel belastingen betalen.
Opdrachten:
- Noteer bij elke persoon de stand waartoe deze behoorde.
Hoeveel mensen behoorden procentueel gezien tot deze stand? Noteer het percentage achter de naam van de stand.
Bronnen:
 |  |
Een door de staat geleide economie
Het economisch beleid onder Lodewijk XIV werd Colbertisme genoemd. Deze term is afgeleid van de grootste voorstander van deze theorie: Jean-Baptiste Colbert. Hij was de minister van Financiën tijdens het eerste deel van de regeerperiode van Lodewijk XIV.
Opdrachten:
- Welke producten mochten ingevoerd worden?
- Welke producten mochten uitgevoerd worden?
- Colbert probeerde op deze manier de inkomsten voor Frankrijk te verhogen. Dit systeem was immers goed voor de nijverheid en de handel. Toch werd een belangrijk deel van de Franse economie over het hoofd gezien. Welk deel?
Bronnen:
Cultuur onder Lodewijk XIV
Religie
Opdrachten:
- Een beroemd motto van Lodewijk XIV was " un roi, une loi, une foi".
Geef de letterlijke betekenis van deze uitspraak. Bespreek de houding van Lodewijk XIV ten opzichte van het protestantisme.
Bronnen:
Kunst
Opdrachten:
- Wat straalt het kasteel van Versailles uit?
- Waarom wilde Lodewijk XIV een groot paleis met veel pracht en praal?
Bronnen:
 |  |
© Heyens B. - mei 2012
