Naar een constitutionele monarchie
Overzicht belangrijke momenten:
17 juni 1789 De burgerij riep zich uit tot Nationale Vergadering.
20 juni 1789 Eed van de Kaatsbaan
14 juli 1789 Bestorming van de Bastille
De opstand sloeg over naar andere steden en naar het platteland. Kloosters en kastelen werden geplunderd.
4/5 augustus 1789 Afschaffing standenmaatschappij: de clerus en de adel deden
afstand van hun voorrechten. Ze hoopten dat ze op die manier
het volk tot bedaren konden brengen.
25 augustus 1789 Goedkeuring van La Déclaration des Droits de L'homme et du
Citoyen. Deze tekst werd de basis van de Franse grondwet.
3 september 1789 De principes van La Déclaration des Droits de L'homme et du
Citoyen werden opgenomen in de grondwet.
Opdrachten:
-
Welke afspraak werd er bij de Eed van de Kaatsbaan gemaakt?
-
Geef een ander woord voor de vergadering die belast is met het opstellen of wijzigen van een grondwet.
-
Wat was de functie van de Bastille?
-
14 juli is nog steeds de nationale feestdag van Frankrijk. De bestorming van de Bastille moet dus wel een belangrijk moment geweest zijn voor de Franse geschiedenis. Leg uit.
-
Deze verklaring luidde een nieuwe tijd in. Verklaar door het geven van twee veranderingen.
-
Toon door het geven van twee concrete voorbeelden aan dat deze basisprincipes vandaag in België nog gelden.
-
Frankrijk werd een constitutionele monarchie. Wat betekent dit?
-
De koning had niet langer alle macht. Er was sprake van een scheiding der machten. Noteer onder elke macht wie hier aanspraak op maakte. Uitvoerende macht - rechterlijke macht - wetgevende macht
Bronnen:
Uit La Déclaration des Droits de L'homme et du Citoyen:
De mensen worden vrij en gelijk in rechten geboren en blijven dat.
De regering moet de volgende rechten beschermen: vrijheid, bezit, veiligheid en verzet tegen onderdrukking.
De oorsprong van alle soevereiniteit ligt bij het volk.
Vrijheid bestaat hierin dat men alles kan doen wat een ander niet schaadt.
De wet moet voor iedereen op dezelfde manier gelden.
Je mag alleen gearresteerd worden als je iets gedaan hebt dat volgens de wet niet mag.
Niemand mag vanwege zijn opvattingen, ook niet godsdienstige, worden lastiggevallen.
De vrije uitwisseling van gedachten en meningen is een van de meest kostbare rechten van de mens.
Deze nieuwe initiatieven klinken heel mooi, maar in werkelijkheid bleef de meerderheid van de bevolking uitgesloten. De gegoede burgerij en de 'verlichte' edelen hadden de macht naar zich toegetrokken. Door het systeem van cijnskiesrecht mochten immers alleen degenen die cijns betaalden gaan stemmen. Het gewone volk kon zich dit niet veroorloven.
Radicale republiek
De koning moest verhuizen van Versailles naar Parijs. Daar konden ze hem beter in het oog houden. Hij vreesde echter voor zijn leven en probeerde te vluchten. Steeds meer mensen waren tegen de koning.
Wanneer het leger van de koning schoot op demonstranten, barstte de bom. Het republicanisme groeide uit tot een massale beweging.
Opdrachten:
-
In 1792 kwam een nieuwe grondwetgevende vergadering samen. Dit keer werd deze verkozen op basis van het algemeen kiesrecht. Wat werd er besloten?
- In 1793 werd de laatste koning van Frankrijk terechtgesteld. Hoe noemt men het tuig waarmee de terechtstelling gebeurd is?
- Hoe reageerden de buitenlandse vorsten op de Franse Revolutie?
- Frankrijk kampte eveneens met binnenlandse problemen. Hoe zie je dit op de kaart?
- Een concentratie van macht was noodzakelijk om het binnenlands en buitenlands gevaar te doen keren. Dat leidde tot de dictatuur van Robespierre. Zijn bewind werd ook wel 'la Terreur' of 'schrikbewind' genoemd. Leg uit.
Bronnen:
Terechtstelling Lodewijk XVI
De burgerlijke republiek
Toen de dreiging verdwenen was, was de terreur overbodig. Robespierre werd aangehouden en onthoofd.
De grondwet van 1795 - opnieuw op basis van cijnskiesrecht - vormde de basis voor het Directoire.
Opdrachten:
- Wie had de uitvoerende macht tijdens het Directoire?
- De wetgevende macht bestond voor het eerst uit een parlement met twee kamers. Welke kamers?
- Hoe kwam er in 1799 een einde aan deze periode?
Bronnen:
© Heyens B. - mei 2012
